ТСКК ишин лицензиялоо жөнүндө жобо

Кыргыз Республикасынын  

Улуттук банк Башкармасынын  

2019-жылдын 1-ноябрындагы  

№ 2019-П-33\55-1-(НФКУ)  

токтомуна карата тиркеме 

 

 

«Турак жай-сактык кредиттик компаниялардын ишин лицензиялоо жөнүндө» ЖОБО 

 

1-глава. Жалпы жоболор 

1. Бул «Турак жай-сактык кредиттик компаниялардын ишин лицензиялоо жөнүндө» жободо (мындан ары – Жобо) Кыргыз Республикасынын аймагында түзүлгөн турак жай-сактык кредиттик компаниялардын (мындан ары – ТСКК) ишин лицензиялоо тартиби, ТСККлардын капиталында чектүү катышууга уруксат алуу, алардын кызмат адамдарын макулдашуу, обочолонгон түзүмдүк бөлүмдөрдү түзүү аркылуу алардын ишкердик чөйрөсүн кеңейтүү тартиби, ошондой эле уюштуруу документтерине сунушталган өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду макулдашуу тартиби белгиленген. 

2. Турак жай-сактык кредиттик компания (мындан ары ТСКК) – айрым банктык операцияларды жүргүзүү укугуна лицензияга ээ банк эмес финансы-кредит уюму болуп саналат жана анын иши аманатчылардын акча каражаттарын турак жай-сактык аманаттарга (депозиттерге) багыттоого жана анын аманатчыларына мамлекеттик турак жай программаларынын алкагында жеке курулушка, турак жайларды же батирлерди сатып алууга же турак жай шартын жакшыртууга кредиттерди сунуштоого багытталган. 

3. ТСКК акционердик коом түрүндө түзүлгөн коммерциялык уюм болуп саналат жана ал Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык мамлекеттик каттоодон өткөртүлгөн күндөн тартып юридикалык жак статусуна ээ болот. 

ТСККнын уюштуруучулары/акционерлери катары төмөнкү минималдуу талаптарга жооп берген жеке адамдар жана/же юридикалык жактар болушу мүмкүн: 

- канааттандыраарлык финансылык абалга ээ;  

- салыктарды, аларга теңдештирилген төлөмдөрдү төлөө боюнча милдеттенмелери болбогон;  

- финансы - кредит уюмунун лицензиясын/күбөлүгүн кайтарып алууга алып келген иш-аракеттерин (аракеттенбей коюусун) кошо алганда, аларга карата таасир этүү чаралары колдонулбаган же анын/алардын банктык мыйзамдарды бузууга жол бергендигин тааныган чечимдер кабыл алынбаган; 

- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте финансылык же экономикалык кылмыштар жана жоруктар үчүн соттолбогон, жокко чыгарылбаган же жоюлбаган соттуулугу болбогон; 

- соттун уюштуруучуга/акционерге банк жана/же финансы багытында ишти жүзөгө ашыруусуна тыюу салган чечими болбогон. 

Төмөнкү жеке адамдар жана/же юридикалык жактар ТСККнын уюштуруучулары/акционерлери боло алышпайт: 

- тизмеси Улуттук банк тарабынан белгиленген оффшордук аймактарда каттоодон өткөртүлгөн же алардын катышуучулары жана/же аффилирленген жактары катары оффшордук аймактарда катталган юридикалык жактар же болбосо оффшордук аймактарда жашаган жеке адамдар; 

- тизмеси Улуттук банк тарабынан белгиленген оффшордук аймактарда жашаган, оффшордук аймактардын резиденттери болуп саналган жеке адамдар; 

-  белгиленген тартипте өз иши, финансылык абалы, катышуучуларынын курамы жөнүндө маалыматтарды жана бенефициардык менчик ээлерин кошо алганда, юридикалык жактын катышуучуларын так идентификациялоого жана иликтөөгө мүмкүндүк берген кандай болбосун башка маалыматтарды жана документтерди сунуштабаган же болбосо бенефициардык менчик ээлерин кошо алганда, юридикалык жактын катышуучуларын так идентификациялоого жана иликтөөгө мүмкүндүк бербеген маалыматтарды сунуштаган, ошондой эле өзүнүн кынтыксыз ишкердик аброюн тастыктабаган жеке адамдар жана юридикалык жактар; 

- Улуттук банк тарабынан белгиленген тартипте ТСККнын акцияларын сатып алууга жумшалган акча каражаттарын алуу булактарынын мыйзамдуулугун тастыктабаган жеке адамдар жана юридикалык жактар. 

4. ТСКК өз ишин баштоо үчүн Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын талаптарына ылайык Улуттук банктан айрым банктык операцияларды жүргүзүү укугуна лицензия алууга тийиш. 

5. ТСКК, алар лицензияда көрсөтүлгөн шартта, төмөнкү банктык операцияларды Улуттук банк тарабынан белгиленген чектөөлөрдү эске алуу менен жүзөгө ашырышы мүмкүн: 

1) турак жай-сактык аманатын (депозитин), башкача айтканда ТСККнын аманатчылары тарабынан ТСККнын эсебине салынган жана ТСККнын аманатчысынын турак жай шартын жакшыртууга багытталган улуттук валютадагы акча каражаттардын суммасын кабыл алуу; 

2) турак жай-сактык кредиттик системасынын (мындан ары – ТСКС) катышуучуларына мөөнөттүүлүк, кайтарымдуулук жана төлөөгө жөндөмдүүлүк шарттарында жеке курулушка, турак жайларды (батирлерди) сатып алууга же турак жай шартын жакшыртууга кредит берүү. 

Ушул Жобонун максаттарында ТСКСтин катышуучусу катары жеке курулуш, турак жайларды (батирлерди) сатып алуу же турак жай шартын жакшыртуу үчүн кредит алуу максатында ТСККнын эсебине акча каражаттарын салган жеке адам таанылат. ТСККнын эсептер менен иштөө,кредит берүү тартиби Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларына ылайык жөнгө салынат. 

2-глава. Улуттук банкка тапшырылуучу документтерге карата талаптар 

6. Улуттук банкка ушул Жобого ылайык сунушталуучу документтердин ар бир бетинде маалымат чагылдырылып, номер коюлуп, көктөлүп, талапка ылайык  кол тамга коюлуп, күбөлөндүрүлүүгө тийиш. Финансылык отчеттуулуктун эл аралык стандарттарына ылайык жарыялануучу жылдык отчеттор (түшүндүрмөлөр жана чечмелөөлөр, консолидацияланган баланс (финансылык абал жөнүндө отчет), кирешелер жана чыгашалар жөнүндө отчет жана финансылык отчеттордун башка түрлөрү, ошондой эле финансылык отчеттуулуктун аныктыгын тастыктаган аудитордук корутунду камтылган) типографиялык ыкмада басылып чыккан китепче түрүндө да сунушталышы мүмкүн.  

7. Улуттук банкка документтин түп нускасы жана/же анын талапка ылайык тастыкталган көчүрмөсү тапшырылууга тийиш. Чет өлкөлүк уюштуруучулар/акционерлер документтерди Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген тартипте сунуштоого тийиш. Чет тилде сунушталган документтер талапка ылайык күбөлөндүрүлгөн мамлекеттик жана/же расмий тилдердеги котормосу менен бирге берилиши зарыл. 

Зарылчылык келип чыккан шартта, айрым документтер Улуттук банктын талабы боюнча электрондук формада берилет. 

8. Лицензия алууга өтүнүч жана документтер кайтарылып алынган учурда же лицензия берүүдөн баш тартылган, ТСККнын капиталында чектүү катышууга берилген өтүнүч кат канааттандырылган/канааттандыруудан баш тартылган шартта жана ушул Жобонун алкагында башка учурларда, ТСККнын жана өтүнүч ээсинин документтери Улуттук банк тарабынан кайтарылып берилбейт.  

9. Улуттук банк ушул Жобонун алкагында документтердин толук берилгендигин жана алардын Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген талаптарга ылайык келишин карайт. 

Эгерде ушул Жобонун алкагында берилген документтер толук эмес болуп чыкса, же болбосо белгиленген талаптарга жооп бербесе (табылган кемчиликтер/дал келбестиктер лицензия/макулдук берүүдөн баш тартуу үчүн негиз болуп саналган учурларды эске албаганда), Улуттук банктын жооптуу түзүмдүк бөлүмү себептерин чагылдыруу менен ал документтерди жеткире иштеп чыгууга кайра өтүнүч ээсине кайтарат.  

10. Эгерде документтер Улуттук банк тарабынан белгиленген талаптарга жооп бербесе, документтерди кароо мөөнөтү белгиленген талаптарды канааттандырган документтерди Улуттук банк алган күндөн тартып эсептелет. 

11. Ушул жободо башка учурлар каралбаса, Улуттук банктын документтерди кароо мөөнөтүнө өтүнүч ээси документтерди жеткире иштеп чыгуу үчүн сарптаган убакыт кирбейт.  

12. Улуттук банк ТСКК тарабынан лицензия алуу үчүн берилген документтерди белгиленген талаптарга жооп берген бардык документтерди алган күндөн тартып эки айдан ашпаган мөөнөт ичинде карап чыгат. Документтерди кароо мөөнөтү көзөмөл жана лицензиялоо маселелерин түздөн-түз тескөөгө алган Улуттук банктын төрагасынын орун басары/ Башкарманын мүчөсү тарабынан он беш жумуш күнүнө узартылышы мүмкүн.  

Улуттук банктын ТСККга лицензия берүү, ТСККны мамлекеттик каттоо/кайра каттоодон өткөрүү үчүн кат жүзүндө макулдук берүү жөнүндө чечими ТСККнын ишин көзөмөлдөө жана лицензиялоо маселесин тескөөгө алган, Улуттук банктын төрагасынын орун басары/ Башкарманын мүчөсү тарабынан кабыл алынат. 

Айрым банктык операцияларды жүргүзүү укугуна ТСККга берилген лицензияга кол коюу жана берүү ТСККнын лицензия алышына жооптуу болгон, Улуттук банктын түзүмдүк бөлүмү тарабынан, ал эми областтык башкармалыктарда жана Баткен областындагы өкүлчүлүгүндө областтык башкармалыктардын начальниктери жана Улуттук банктын Баткен областындагы өкүлчүлүгүнүн директору тарабынан жүзөгө ашырылат.  

3-глава. Турак жай-сактык кредиттик компанияны түзүү 

13. ТСККны түзүү жөнүндө чечим кабыл алынгандан кийин аны түзүү үчүн зарыл документтерди даярдоо максатында уюштуруучулар/акционерлер Улуттук банк менен документтерди карап чыгуу маселелери боюнча иш алып барган ыйгарым укуктуу адамды (мындан ары – ыйгарым укуктуу адам) аныкташат. Мында, ыйгарым укуктуу адам мындай документтерге кол коюуга жана аларды Улуттук банкка берүүгө ыйгарым укуктары жөнүндө тиешелүү документтин көчүрмөсүн берүүгө тийиш.    

14. ТСККнын лицензиясын алуу үчүн Улуттук банкка төмөнкү документтер берилүүгө тийиш: 

1) Директорлор кеңешинин төрагасынын же уюштуруучу/акционер (бир эле уюштуруучу/акционер болгон шартта) тарабынан же уюштуруучулардын/акционерлердин жалпы жыйынында ыйгарым укук чегерилген башка адамдын кол тамгасы коюлган лицензия берүү жөнүндө өтүнүч (1-тиркеме);  

2) уюштуруучулардын/акционерлердин жалпы жыйынында толтурулган протокол же уюштуруучунун/акционердин (бир эле уюштуруучу/акционер болгон шартта) ТСККны түзүү, уставды бекитүү, анын кызмат адамдарын дайындоо/шайлоо жөнүндө  тиешелүү чечими (эки нускада);  

3) уюштуруу келишими (эки же андан көп уюштуруучу/акционер болгон шартта) (эки нускада). Уюштуруу келишиминде чагылдырылууга тийиш болгон маселелердин болжолдуу тизмеси 2-тиркемеде келтирилген;  

4) ТСККнын уставы (эки нускада). Уставда камтылууга тийиш болгон маселелердин болжолдуу тизмеси 3-тиркемеде келтирилген;  

5) уюштуруучулардын/акционерлердин анкеталары (5-тиркеме) кошо тиркелген ТСККнын уюштуруучулары/акционерлери тууралуу маалыматтар (4-тиркеме);  

6) ТСККнын 6-тиркемеде келтирилген маселелерди камтыган, келээрки үч жылга каралган бизнес-планы;  

7) ТСККнын уюштуруу түзүмү (башкаруу органдары, түзүмдүк бөлүмдөрү (башкармалыктар, бөлүмдөр), алардын функционалдык милдеттери, кароого алынуучу маселелер чөйрөсү же аларга жүзөгө ашырууга ыйгарым укук чегерилген операциялардын тизмеси, караштуулугу) жөнүндө маалымат;  

8) ТСККнын ушул Жобонун 63-пунктунда көрсөтүлгөн кызмат адамдарынын ушул Жобонун талаптарына ылайык келишин тастыктаган маалыматтар (документтер) жана анкеталар (7-тиркеме);  

9) ТСККнын уюштуруучулары/акционерлери тарабынан уставдык капиталга салынган акча каражаттарынын келип чыгуу булактарын аныктоого мүмкүндүк берген маалыматтар. Улуттук банк уставдык капиталга салынган акча каражаттарынын келип чыгуу булактарын тастыктаган кошумча маалыматтарды (документтерди) талап кылууга укуктуу;  

10) ТСККлардын ишин жөнгө салуу эрежелеринин талаптарына ылайык иштелип чыккан, он беш жылга каралган болжолдуу имитациялык үлгү; 

11) Кыргыз Республикасынын Депозиттерди коргоо фондуна кирүүгө билдирме.  

15. Ушул Жобонун 14-пунктунда лицензия алуу үчүн каралган документтер ТСКК жайгашкан дарек боюнча сунушталат:  

- Улуттук банктын борбордук аппаратына - Бишкек шаарында жана Чүй областында жайгашкан ТСККлар;  

- Улуттук банктын областтык башкармалыктарына – Чүй жана Баткен областтарын кошпогондо, Кыргыз Республикасынын областтарында жайгашкан ТСККлар;  

- Улуттук банктын Баткен областындагы өкүлчүлүгүнө – Баткен областында жайгашкан ТСККлар.  

16. ТСККга лицензия берүү чечими кабыл алынган учурда Улуттук банк ушул Жобонун 14-пунктунун 2-4-пунктчаларында көрсөтүлгөн уюштуруу документтеринин бир нускасын кошо тиркөө менен Кыргыз Республикасынын мыйзам талаптарына ылайык ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга ТСККны мамлекеттик каттоодон өткөрүү үчүн кат жүзүндө макулдук берет. 

17. Улуттук банк төмөнкү себептер боюнча ТСККны мамлекеттик каттоодон өткөрүү документтерин кароону токтотууга же макулдугун жокко чыгарууга укуктуу:  

1) эгерде өтүнүч ээсинин финансылык же укуктук абалында ТСККга лицензия берүүдөн баш тартуу үчүн негиз болуп санала турган өзгөртүүлөр орун алса;  

2) ТСККнын уюштуруучулары/акционерлери жана кызмат адамдары тууралуу маалыматтарды кошо алганда, так эмес маалыматтар аныкталган учурда;  

Улуттук банк тиешелүү чечим кабыл алынгандан кийинки үч жумуш күнү ичинде ТСККны мамлекеттик каттоодон өткөрүү документтерин кароо токтотулгандыгы же макулдугу жокко чыгарылгандыгы тууралуу ТСККга кат жүзүндө маалымдайт. 

18. ТСКК мамлекеттик каттоодон өткөндүгү жөнүндө күбөлүктү алгандан кийинки он календардык күн ичинде жайгашкан жери боюнча Улуттук банкка төмөнкү документтерди берүүгө милдеттүү:  

1) лицензия берүү жөнүндө өтүнүч кат;  

2) ТСККнын мөөрү менен күбөлөндүрүлгөн, мамлекеттик каттоодон өткөндүгү жөнүндө күбөлүгүнүн көчүрмөсү;  

3) мамлекеттик каттоодон өткөндүгү тууралуу белги коюлган уюштуруу документтеринин нотариалдык жактан тастыкталган көчүрмөлөрү;  

4) акционерлердин реестри; 

5) Кыргыз Республикасынын коммерциялык банкындагы топтоо эсебине ТСККнын уставдык капиталы катары ушул Жобонун 30-пунктунда белгиленген өлчөмдө каражат салынгандыгын тастыктаган документ. Топтоо эсебиндеги каражаттарды уюштуруучулар/акционерлер лицензия алганга чейин кандайдыр бир максатка колдоно алышпайт; 

6) лицензия берүү үчүн Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген өлчөмдө жыйым төлөнгөндүгүн тастыктаган документ; 

7) Кыргыз Республикасынын «Банктык аманаттарды (депозиттерди) коргоо жөнүндө» мыйзамына ылайык Депозиттерди коргоо фондуна кирүү төгүмү чегерилгендигин тастыктаган документ. 

19. Лицензия (8 жана 9-тиркемелер), ушул Жобонун 18-пунктунда көрсөтүлгөн, ченемдик укуктук актылардын талаптарына жооп берген документтер тапшырылгандан кийин он беш жумуш күн ичинде берилет. 

20. Айрым банктык операцияларды улуттук валютада жүргүзүү лицензиясы боюнча уруксат берилген банктык операциялардын тизмеси лицензиянын ажырагыс бөлүгү болуп саналат. 

21. Лицензия чектелбеген мөөнөткө берилет, ал жеке таандык болуп саналат жана үчүнчү жактарга берилбейт. Лицензиянын көчүрмөсү анык эмес болуп саналат. 

22. ТСККга лицензия Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген өлчөмдөгү акы төлөөнүн негизинде берилет.  

23. ТСКК лицензия (же лицензиянын жуп нускасын) алган учурда, ыйгарым укуктуу өкүл инсандыгын тастыктаган документин жана лицензия (же анын жуп нускасын) алууга уруксат берген ТСККнын талаптагыдай таризделген ишеним катын/документтерин көрсөтөт. 

24. Лицензиянын түп нускасы жоголгон учурда же жараксыз болуп калган шартта, ТСКК документ жоголгондугун же жараксыз болуп калгандыгын тастыктаган документтерди тиркөө менен Улуттук банкка лицензиянын жуп нускасын берүү жөнүндө өтүнүч кат менен кайрылат. ТСКК лицензия жоголгон же жараксыз болуп калган күндөн тартып беш жумуш күнү ичинде өтүнүч кат берүүгө милдеттүү. Лицензиянын жуп нускасы ТСККнын өтүнүч катынын, табылган буюмдар бюросунан маалымдаманын жана лицензияны жоготкондугу тууралуу газетага чыккан жарыянын көчүрмөсүнүн негизинде берилет. Жуп нусканы берүүдө ТСККнын лицензиясынын каттоо номери өзгөртүүсүз калтырылат. Берилген лицензияга «Жуп нуска» деген белги коюлат. Лицензиянын жуп нускасы ТСКК тиешелүү өтүнүч катты сунуштаган күндөн тартып беш жумуш күнү ичинде жана Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген өлчөмдө акы төлөнгөн шартта берилет.  

4-глава. Лицензия берүүдөн баш тартуу негиздери 

25. Улуттук банк төмөндө келтирилген жагдайлар боюнча лицензия берүүдөн баш тартышы мүмкүн: 

1) лицензия алуу үчүн сунушталган уюштуруу документтери же башка документтер Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында жана ушул Жободо белгиленген талаптарга жооп бербесе; 

2) документтер толук эмес тапшырылса. Мындай мүчүлүштүктөр четтетилген учурда документтер жалпы негиздер боюнча каралат; 

3) эгерде Улуттук банк мамлекеттик каттоодон/кайра каттоодон өткөртүүгө макулдук бергенден кийин өтүнүч ээсинин финансылык же укуктук абалында лицензия берүүдөн баш тартууга негиз болушу мүмкүн болгон өзгөрүүлөр орун алса (анын ичинде финансылык абалы начарласа); 

4) ТСККнын ушул Жобонун 63-пунктунда көрсөтүлгөн кызмат адамдары ушул Жободо белгиленген квалификациялык талаптарга жооп бербесе; 

5) уюштуруучулар/акционерлер ушул Жободо белгиленген талаптарга жооп бербесе; 

6) ТСККнын минималдуу уставдык капиталын түзүү өлчөмү, түзүмү, булагы Кыргыз Республикасынын мыйзам талаптарына ылайык келбесе; 

7) минималдуу уставдык капитал өлчөмү Улуттук банк тарабынан белгиленген талаптарга ылайык келбесе;  

8) лицензия алуу үчүн такталбаган маалыматтарды камтыган документтер тапшырылса; 

9) лицензия берүү үчүн мамлекеттик алым төлөнбөсө; 

10) уюштуруучуларга/акционерлерге ишкердиктин бул түрү менен алектенүүгө тыюу салган соттун чечими болсо жана/же уюштуруучулардын/акционерлердин бирине же бардыгына карата экономикалык жана/же кызматтык кылмыш ишине жол бергендиги үчүн күнөөлүү катары таануу жөнүндө соттун чечими болсо; 

11) лицензия алуу үчүн ушул Жобонун талаптарын аткарбаса; 

12) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган башка негиздер боюнча; 

13) Кыргыз Республикасынын «Банктык аманаттарды (депозиттерди) коргоо жөнүндө» мыйзамына ылайык Депозиттерди коргоо фондуна кирүү төгүмү төлөнбөсө. 

26. Улуттук банк лицензия берүүдөн баш тартуу үчүн негиздер жөнүндө мындай чечим кабыл алынган күндөн кийинки үч жумуш күнү ичинде ТСККнын ыйгарым укуктуу өкүлүнө кат жүзүндө билдирет. 

5-глава. ТСККнын уставдык капиталына карата коюлуучу талаптар 

27. ТСККнын капиталы банктык/финансылык иштерге мүнөздүү потенциалдуу жоготуулардын ордун жабуу үчүн анын кирешесинин жана туруктуу өсүшүнүн камсыздоосу катары колдонулат, ТСККнын кардарларынын ишениминин гаранты болуп саналат жана банк ишин жүргүзүүдө келип чыгышы ыктымал болгон тобокелдиктерге каршы чара катары колдонулат. 

28. ТСККнын капиталынын негизин толугу менен төлөнгөн уставдык капитал түзөт. ТСККнын капиталынын курамына акционерлер салган каражаттарды кайра кайтаруу боюнча милдеттенмеси жок жана Улуттук банктын талаптарына жооп берген уставдык капитал гана кирет. 

29. ТСККнын уставдык капиталы Кыргыз Республикасынын улуттук валютасында гана, нак эмес формада, уюштуруучулардын/акционерлердин акча каражаттарынын эсебинен гана түзүлөт. Уставдык капиталдын өлчөмү Улуттук банктын макулдугу менен гана өзгөртүлүшү мүмкүн. 

30. ТСККнын уставдык капиталынын минималдуу өлчөмү 100 000 000 (жүз миллион) сомдон аз болбоого тийиш. Кийинчерээк Улуттук банк уставдык капиталдын минималдуу өлчөмүн Улуттук банк Башкармасынын токтому менен кайра карап чыгууга жана белгилөөгө укуктуу.  

31. ТСКК акциялар эмиссиясын Кыргыз Республикасынын банктык мыйзамдарында каралган талаптарды эске алуу менен Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жүзөгө ашырат. 

32. ТСККнын уставдык капиталын түзүүдө же көбөйтүүдө акциялар боюнча төлөөлөр акча каражаттары түрүндө гана, ошондой эле өткөн жылдар үчүн бөлүштүрүлбөгөн пайданы ТСККнын уставдык капиталын көбөйтүү үчүн багыттоо аркылуу ишке ашырылат. Негизги каражаттардын, материалдык жана материалдык эмес активдердин эсебинен ТСККнын уставдык капиталын түзүүгө же өлчөмүн көбөйтүүгө жол берилбейт. 

33. ТСКК жеке таандык акцияларды гана чыгара алат. ТСККнын акциялары жөнөкөй жана артыкчылыктуу акциялар болуп бөлүнөт. 

34. ТСКК өз акцияларын күрөө катары кабыл алууга укугу жок. 

35. ТСКК лицензия алганга чейин Кыргыз Республикасынын коммерциялык банктарынын биринде ачылган топтоо эсебине уставдык капиталдын минималдуу өлчөмүндө каражаттарды салууга милдеттүү. 

36. ТСККга акционерлерге жөнөкөй акциялар боюнча дивиденддерди төлөп берүү боюнча кепилдик берүүсүнө тыюу салынат. 

37. Улуттук банк төмөнкү учурларда ТСККга дивиденддерди төлөп берүүгө тыюу салууга же чектөөгө укуктуу: 

1) эгерде бул ТСККнын экономикалык ченемдерди бузуусуна алып келсе; 

2) эгерде ТСККнын капиталынын шайкештик коэффициенти Улуттук банк тарабынан белгиленген минималдуу чек деңгээлинде болсо; 

3) эгерде Улуттук банктын талаптарына ылайык, потенциалдуу жоготуулардын жана чыгым тартуулардын ордун жабууга кам түзүлбөсө же жетиштүү эмес өлчөмдө түзүлсө; 

4) эгерде ТСККнын өткөн жылдар үчүн жана/же отчеттук жыл ичинде орду жабылбаган чыгымдары бар болсо; 

5) эгерде ТСККнын финансылык абалы начарлап кетсе; 

6) Кыргыз Республикасынын банктык мыйзамдарында каралган башка учурларда. 

6-глава. ТСККнын акцияларын сатып алуу тартиби 

38. ТСККнын добуш берүүчү акцияларынын чогуу алгандагы он жана андан ашык пайызын сатып алуу үчүн юридикалык жактар жана/же жеке адамдар ушул Жобонун  

3-пунктунда белгиленген талаптарга жооп берүүлөрү тийиш.  

39. ТСККнын капиталындагы добуш берүүчү акцияларынын он жана андан ашык пайызын сатып алуу үчүн юридикалык жактар жана/же жеке адамдар Улуттук банктан алдын ала уруксат алуусу зарыл. 

1) ТСККнын акцияларын сатып алууга уруксат алуу үчүн Улуттук банкка төмөнкү документтер тапшырылууга тийиш: 

юридикалык жактар үчүн: 

- ТСККнын акцияларын сатып алууга өтүнүч кат; 

- юридикалык жактын мөөрү менен күбөлөндүрүлгөн, юридикалык жактын уюштуруу документтеринин көчүрмөлөрү; 

- юридикалык жактын ТСККнын акцияларын сатып алуу жөнүндө ыйгарым укуктуу органынын чечими; 

- ТСККнын акцияларын сатып алууга багытталган акча каражаттарды алуу булактары жөнүндө документтер жана маалыматтар; 

- ушул Жобонун 3-пунктунда көрсөтүлгөн талаптарга ылайык келгендигин тастыктаган документтер жана маалыматтар; 

- өтүнүч ээсинин канааттандыраарлык финансылык абалын тастыктаган документтер. 

жеке адамдар үчүн:  

- 5-тиркемедеги форма боюнча анкетаны тиркөө менен акцияларды сатып алуу үчүн өтүнүч кат; 

- акцияларды сатып алууга багытталган акча каражаттарын алуу булактары жөнүндө документтер жана маалыматтар; 

- ушул Жобонун 3-пунктунда көрсөтүлгөн талаптарга ылайык келгендигин тастыктаган документтер жана маалыматтар; 

- өтүнүч ээсинин канааттандыраарлык финансылык абалын тастыктаган документ. 

2) Жеке адамдардын жана юридикалык жактардын канааттандыраарлык финансылык абалы дегенден улам, төмөнкүлөрдү түшүнүүгө болот: 

- өтүнүч кат сунушталган күнгө карата Кыргыз Республикасынын бюджети жана салык органдары алдында орду жабылбаган карыздарынын жок болушу; 

- өтүнүч кат сунушталган күнгө карата жеке адамдар жана юридикалык жактар алдында орду жабылбаган жана мөөнөтү өтүп кеткен милдеттенмелердин жок болушу; 

- өтүнүч кат сунушталган күнгө карата кирешелүү ишинин болушу (юридикалык жактарга карата); 

3) Банктык жана/же финансы чөйрөсүндөгү мыйзамдардын, анын ичинде Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын талаптарын бузууга жол берген, аларга карата Улуттук банк тарабынан кооптуу, ишенимсиз жана алгылыксыз банктык тажрыйба катары классификацияланган иштерге катыштыгы бар катары таанылган чечим чыгарылган жеке адамдарга талаптарды бузууга жол бергендиги фактылары аныкталган күндөн тартып беш жыл ичинде ТСККнын капиталындагы добуш берүүчү акцияларынын он жана андан ашык пайызын сатып алууга Улуттук банк тарабынан уруксат берилбейт. 

40. Эгерде ТСККнын капиталында чектүү катышуу Улуттук банктын уруксатысыз алынса, мындай бүтүм жараксыз болуп саналат.  

Улуттук банк жараксыз бүтүмдүн шарттарын анык эмес катары таануу тууралуу талап менен сотко кайрылууга укуктуу.  

41. Улуттук банк ТСККнын акцияларын сатып алуу үчүн ушул Жободо белгиленген талаптарды канааттандырган өтүнүч каттарды жана документтерди алган күндөн тартып отуз календардык күн ичинде ТСККга акцияларды сатып алууга макулдугун же баш тарткандыгын билдирген кат жөнөтөт.  

ТСККнын акцияларын сатып алууга Улуттук банктын макулдугун алуу үчүн өтүнүч катты канааттандыруу/канааттандыруудан баш тартуу жөнүндө чечим Улуттук банктын төрагасынын орун басары/Улуттук банк Башкармасынын ТСККнын ишин көзөмөлдөө жана лицензиялоо маселелерин жөнгө салган мүчөсү, ал эми областтык башкармалыктарда алардын начальниктери тарабынан кабыл алынат.  

42. Улуттук банк ТСККнын акцияларын сатып алууга өтүнүч катын кароого алуу үчүн зарыл болгон кошумча маалыматтарды талап кылууга укуктуу. 

43. Улуттук банк кайсыл болбосун төмөнкү учурларда жеке адамдарга жана/же юридикалык жактарга ТСККнын капиталындагы добуш берүүчү акцияларынын он же андан ашык пайызын түзгөн акциялар топтомун сатып алууга макулдук берүүдөн баш тартууга укуктуу: 

- акцияларды сатып алууга ниеттенген жак ушул Жобонун талаптарына жооп бербесе; 

- сатып алууга ниеттенген жак такталбаган же толук эмес маалыматты сунуштаса. 

44. ТСККнын капиталындагы добуш берүүчү акциялардын он же андан ашык пайызын, анын ичинде акцияларды кошумча сатып алуу аркылуу сатып алууга ниеттенген кайсыл болбосун жеке адам жана/же юридикалык жак (мурастоону же аларга менчик укугун калыбына келтирүүнү кошо алганда, акцияларга менчик укукка ээ болуу ыкмасына карабастан) кат жүзүндө билдирме берүүгө жана Улуттук банктан алдын ала уруксат алууга милдеттүү.  

ТСККнын добуш берүүчү акцияларынын он же андан ашык пайызына ээ жана акцияларды ээликтен ажыратып алууга ниеттенген кайсыл болбосун жеке адам жана/же юридикалык жак бүтүмгө келишүү алдында ал тууралуу Улуттук банкка алдын ала маалымдоого милдеттүү. 

7-глава. ТСККнын филиалдарын жана өкүлчүлүктөрүн ачуу 

45. ТСКК өз ишин Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жүзөгө ашырган филиалдарды жана өкүлчүлүктөрдү ача алат.  

Улуттук банк ТСККнын филиалдарынын/өкүлчүлүктөрүнүн реестрин электрондук түрдө жүргүзөт. 

46. Филиал жана өкүлчүлүк жөнүндө маалыматтар (анын ичинде жайгашкан жери жөнүндө) ТСККнын уставында камтылууга тийиш. ТСКК акционерлердин жалпы жыйынында филиал жана өкүлчүлүк ачуу тууралуу чечим кабыл алат жана ТСККнын уставына филиал жана өкүлчүлүк жөнүндө тиешелүү маалыматтардын киргизилишин бекитет.   

47. Юридикалык жак болуп саналбаган, ТСКК жайгашкан жерден тышкары жайгашкан жана операциялардын бардыгын жана/же бөлүгүн Филиал жөнүндө жобонун негизинде жүзөгө ашырган, ошондой эле ТСКК тарабынан ага берилген ыйгарым укуктардын чегинде иш алып барган обочолонгон бөлүмү ТСККнын филиалы болуп саналат. 

Филиал менен ТСКК бирдиктүү уставдык капиталга, баланска, ошондой эле ТСККнын аталышына толугу менен дал келген, «филиал» деген сөз кошулган, бирдей аталышка ээ.  

48. Юридикалык жак болуп саналбаган, ТСККнын таламында иш алып барган, ошондой эле ушул Жобонун 5-пунктунда көрсөтүлгөн операцияларды эске албаганда, ТСККнын атынан бүтүмдөрдү же башка уруксат берилген иш-аракеттерди жүзөгө ашырган анын обочолонгон бөлүмү ТСККнын өкүлчүлүгү болуп саналат.  

Өкүлчүлүк менен ТСКК бирдиктүү  уставдык капиталга, баланска, ошондой эле ТСККнын аталышына толугу менен дал келген, «өкүлчүлүк» деген сөз кошулган, бирдей аталышка ээ. 

49. Филиалдын/өкүлчүлүктүн жетекчиси ТСККнын ыйгарым укуктуу башкаруу органы тарабынан дайындалат жана белгиленген тартипте берилген ишеним каттын негизинде иш алып барат. Ишеним катта ТСККнын атынан филиалдын жетекчиси жүзөгө ашырууга ыйгарым укуктуу болгон операциялардын жана башка иш-аракеттердин тизмеси келтирилүүгө тийиш.  

50. Филиал/өкүлчүлүк ачуу үчүн ТСКК жайгашкан жери боюнча Улуттук банкка төмөнкү документтерди сунуштайт:  

1) филиал/өкүлчүлүк ачуу жөнүндө өтүнүчтү (10-тиркеме); 

2) ТСККнын ыйгарым укуктуу башкаруу органынын филиал/өкүлчүлүк ачуу жөнүндө чечимин жана анын күбөлөндүрүлгөн көчүрмөсүн;   

3) анда филиал ачуу максаттары, филиалга чегерилген банктык операциялардын тизмеси, пландаштырылып жаткан операциялардын масштабы жана мүнөзү, филиалдын жетекчисинин ыйгарым укуктары жана милдеттери көрсөтүлүүгө тийиш болгон Филиал жөнүндө жобо жана анын күбөлөндүрүлгөн көчүрмөсүн (филиал ачуу үчүн);  

4) Өкүлчүлүк жөнүндө жобо (өкүлчүлүк ачуу үчүн); 

5) филиалдын жетекчисинин жана башкы бухгалтеринин, ошондой эле өкүлчүлүктүн жетекчисинин кадрларды эсепке алуу боюнча өздүк баракчаларынын көчүрмөлөрү;  

6) филиалдын/өкүлчүлүктүн жетекчисине берилген, ал жүзөгө ашырууга ыйгарым укук чегерилген операциялар жана бүтүмдөр көрсөтүлгөн, ТСККнын жетекчиси тарабынан кол коюлган жана ТСККнын мөөрү менен бекитилген ишеним кат; 

51. Улуттук банк ТСККнын филиал/өкүлчүлүк ачуу жөнүндө өтүнүчүн, ушул Жобонун жана Улуттук банктын ченемдик укуктук актыларынын талаптарын канааттандырган документтер берилген күндөн кийинки он беш күн ичинде карайт. 

52. Кароонун жыйынтыгы боюнча документтер белгиленген талаптарга ылайык келген учурда, Улуттук банк ушул Жобонун 50-пунктунун 2 жана  

3-пунктчаларында (филиал ачуу үчүн), 2 жана 4-пунктчаларында (өкүлчүлүк ачуу үчүн) белгиленген документтердин бирден түп нускаларын тиркөө менен ТСККнын филиалын/өкүлчүлүгүн мамлекеттик каттоодон өткөртүүгө макулдугун берет.  

53.Филиалды/өкүлчүлүктү мамлекеттик каттоодон өткөргөндөн кийинки он календардык күн ичинде ТСКК Улуттук банкка төмөнкү документтердин бир нускасын кошо тиркөө менен билдирүү-кат берүүгө милдеттүү:  

1) ТСККнын мөөрү менен тастыкталган, мамлекеттик каттоодон өткөндүгү жөнүндө белги коюлган Филиал/өкүлчүлүк жөнүндө жобонун көчүрмөсү;   

2) ТСККнын мөөрү менен тастыкталган, филиал/өкүлчүлүк мамлекеттик каттоодон өткөндүгү жөнүндө күбөлүктүн көчүрмөсү.  

Улуттук банк ТСККнын филиалы/өкүлчүлүгү каттоодон өткөндүгү тууралуу тиешелүү жазууларды ТСККнын филиалдарынын/өкүлчүлүктөрүнүн реестрине киргизет.  

54. ТСККнын филиалы/өкүлчүлүгү жабылган учурда, тиешелүү чечимде көрсөтүлгөн филиалдын/өкүлчүлүктүн иши токтотулгандан тартып он календардык күн ичинде, ТСКК жайгашкан жери боюнча Улуттук банкка төмөнкү документтерди кошо тиркөө менен ТСККнын мөөрү менен күбөлөндүрүлгөн тиешелүү билдирүү катты  

(11-тиркеме) берет:  

- ТСККнын ыйгарым укуктуу башкаруу органынын филиалды/өкүлчүлүктү жабуу тууралуу чечиминин көчүрмөсү; 

- юридикалык жактарды каттоону жүзөгө ашырган ыйгарым укуктуу мамлекеттик органга жөнөтүлгөн, филиалдын/өкүлчүлүктүн иши токтотулгандыгын каттоо тууралуу билдирменин көчүрмөсү.  

Филиал/өкүлчүлүк жабылгандыгына байланыштуу ТСККнын уставына өзгөртүүлөрдү жана/же толуктоолорду киргизүү ТСКК тарабынан уставга кезектеги өзгөртүүлөр жана/же толуктоолор киргизилген учурда жүзөгө ашырылат.  

55. ТСККнын филиалынын/өкүлчүлүгүнүн иши токтотулгандыгы мамлекеттик каттоодон өткөндөн кийинки он календардык күн ичинде ТСКК юридикалык жактарды каттоону жүзөгө ашырган ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын филиалдын/өкүлчүлүктүн иши токтотулгандыгы каттоодон өткөртүлгөндүгү тууралуу документинин көчүрмөсүн кошо тиркөө менен билдирүү катты Улуттук банкка берүүгө милдеттүү.  

Улуттук банк ТСККнын филиалынын/өкүлчүлүгүнүн иши токтотулгандыгы тууралуу тиешелүү жазууну ТСККнын филиалдарынын/өкүлчүлүктөрүнүн реестрине киргизет.  

56. Филиалга жаңы жетекчи жана/же башкы бухгалтер дайындалган учурда ТСКК ал тууралуу Улуттук банкка кат жүзүндө билдирүүгө жана филиалдын жетекчиси жана/же башкы бухгалтери жөнүндө маалыматтарды алар дайындалган күндөн тартып он жумуш күнү ичинде сунуштоого милдеттүү. Билдирүүдө ошондой эле, филиалдын жетекчисинин же башкы бухгалтеринин кызмат ордун буга чейин ээлеген адамдын иштен бошонуу себептери, ошондой эле ТСККнын ыйгарым укуктуу башкаруу органынын иштен бошотуу жөнүндө чечиминин көчүрмөсү сунушталууга тийиш.  

Улуттук банк ТСККнын филиалдарынын/өкүлчүлүктөрүнүн реестрине тиешелүү жазууну киргизет. 

57. Филиалдын жайгашкан орду өзгөрүп, ал мамлекеттик кайра каттоодон өткөртүүнү талап кылбаса, ТСКК ал тууралуу беш жумуш күн ичинде Улуттук банкка кат жүзүндө билдирүүгө милдеттүү.  

Жобонун ушул пунктунда көрсөтүлгөн билдирүүгө кошумча төмөнкү документтер кошо тиркелүүгө тийиш:   

1) ТСККнын уставына ылайык ыйгарым укуктуу башкаруу органынын филиал жайгашкан дарек өзгөргөндүгү тууралуу чечими (ТСКК тарабынан күбөлөндүрүлгөн көчүрмөсү);   

2) ижара келишиминин же жаңы жайга укук белгилөөчү документтин көчүрмөсү;   

58. ТСКК ушул Жобонун 57-пунктунда каралган талаптарды канааттандырган документтерди сунуштаган учурда, Улуттук банк тиешелүү жазууларды ТСККлардын филиалдарынын реестрине киргизип, он жумуш күнү ичинде жаңы дарегин көрсөтүү менен ТСККнын филиалдары жөнүндө реестрге жазуулар чагылдырылгандыгы жөнүндө катты ТСККнын дарегине жөнөтөт. 

ТСККнын филиалы Жобонун ушул пунктунда каралган, ТСККлардын филиалдарынын реестрине филиалдын жаңы дареги жөнүндө жазуу киргизилгендиги тууралуу Улуттук банктан билдирме алган күндөн тартып өз ишин жүргүзүүгө укуктуу.  

59. Филиалды же өкүлчүлүктү Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык мамлекеттик кайра каттоодон өткөртүү зарылчылыгы келип чыккан шартта, ТСКК филиалын же өкүлчүлүгүн мамлекеттик кайра каттоо үчүн макулдук катын берүү жөнүндө өтүнүчүн Улуттук банкка сунуштайт. Өтүнүчкө төмөнкү документтер кошо тиркелүүгө тийиш:  

1) ТСККнын уставына ылайык, кайра каттоо үчүн тиешелүү себептерди/негиздерди көрсөтүү менен ыйгарым укуктуу башкаруу органынын филиалды же өкүлчүлүктү мамлекеттик кайра каттоодон өткөртүү тууралуу чечими (ТСКК тарабынан күбөлөндүрүлгөн көчүрмөсү);  

2)  Филиал же өкүлчүлүк жөнүндө жобонун жаңы редакциясын эки нускада же болбосо эгерде ага өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизилген болсо, жобонун өзгөртүүлөр жана толуктоолор киргизилген  редакциясын;  

3) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык, филиал жайгашкан дарек өзгөргөн учурда аны мамлекеттик кайра каттоодон өткөртүү талап кылынган шартта, ушул жобонун 57-пунктунун 2 жана 3-пунктчаларында каралган документтер. 

60. Талаптагыдай тариздетилген документтерди алган күндөн тартып он жумуш күнү ичинде Улуттук банк юридикалык жактарды каттоо боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын дарегине мыйзамдарда белгиленген тартипте филиалды мамлекеттик кайра каттоо үчүн негиз болуп саналган Филиал же өкүлчүлүк жөнүндө жобонун бир нускасын кошо тиркөө менен Улуттук банктын төрагасынын ТСККнын ишин көзөмөлдөө жана лицензиялоо маселелерин тескөөгө алган Башкарма мүчөсүнүн кол тамгасы коюлган макулдук кат жөнөтөт.  

61. Филиал жөнүндө жобого сунушталган өзгөртүүлөр жана толуктоолор банктык мыйзам талаптарына ылайык келбеген учурда, Улуттук банк ТСККнын филиалын мамлекеттик кайра каттоого макулдук катын берүүдөн баш тартышы мүмкүн.  

62. ТСККнын филиалы ыйгарым укуктуу мамлекеттик органда кайра каттоодон өткөртүлгөндөн кийин ТСКК беш жумуш күнү ичинде Улуттук банкка ТСКК тарабынан күбөлөндүрүлгөн филиалды же өкүлчүлүктү мамлекеттик кайра каттоо тууралуу күбөлүктүн көчүрмөсүн жана мамлекеттик каттоо тууралуу белгиси менен Филиал же өкүлчүлүк жөнүндө жобонун көчүрмөлөрүн кошо тиркөө менен жазуу жүзүндө тиешелүү билдирүү сунуштоого милдеттүү.  

8-глава. ТСККнын кызмат адамдарын макулдашуу тартиби 

63. Алардын талапкерлиги милдеттүү түрдө Улуттук банк менен макулдашылууга тийиш болгон ТСККнын кызмат адамдарынан болуп, Директорлор кеңешинин төрагасы жана мүчөлөрү, Башкарманын төрагасы жана мүчөлөрү, башкы бухгалтер, тобокелдик менеджери, ошондой эле террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жагында ички иш-чараларды уюштуруу үчүн жооптуу түзүмдүк бөлүмдүн жетекчиси (комплаенс-офицер) жана кредиттик бөлүмдүн, активдерди жана пассивдерди тескөө үчүн жооптуу бөлүмдүн (болгон болсо), ички аудит кызматынын жетекчилери (мындан ары – түзүмдүк бөлүмдөрдүн жетекчилери) саналат. Ички аудит кызматынын жана террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жагында ички иш-чараларды уюштуруу үчүн жооптуу түзүмдүк бөлүмдүн жетекчилери жана кызматкерлери (комплаенс-офицер) ТСККнын Директорлор кеңеши тарабынан дайындалууга тийиш. 

64. ТСККнын ушул Жобонун 63-пунктунда көрсөтүлгөн кызмат адамдары Улуттук банктын минималдуу квалификациялык талаптарына ылайык келүүгө жана Улуттук банктын талаптарына ылайык кынтыксыз ишкер абройго ээ болууга тийиш. 

65. Директорлор кеңешинин төрагасынын жана мүчөлөрүнүн кызмат ордуна талапкерлер төмөнкү талаптарга жооп берүүгө тийиш:  

1) жогорку билими тууралуу диплому жана экономикалык, банктык, финансылык же юридикалык маселелер боюнча кеминде 2 (эки) жылдык эмгек стажына (тажрыйбага) ээ болууга;  

2) бул чөйрөдө окутуудан өткөндүгү жөнүндө документтер менен тастыкталган банктык мыйзамдар жана корпоративдик тескөө жагында билиминин болушу;  

3) Директорлор кеңешинин төрагасынын кызмат ордуна талапкерлер үчүн – банк жана/же финансы системасында жетектөөчү кызматтарда кеминде бир жылдык эмгек стажына ээ болушу.  

Жобонун ушул главасынын максаттарында жетектөөчү кызмат дегенден улам, финансы-кредит уюмунун түзүмдүк бөлүмүнүн жетекчиси кызмат ордунан төмөн эмес кызматты түшүнүү зарыл. Мында эмгек стажына жогоруда көрсөтүлгөн уюмдардын/ТСККлардын бөлүмдөрүндө коопсуздук маселелерин жөнгө салуу жана чарба иштерин жүзөгө ашырууга байланыштуу иштер кирбейт.  

ТСККнын Директорлор кеңешинин мүчөлөрүнүн кеминде үчтөн бирин Кыргыз Республикасынын «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы, банктар жана банк иштери жөнүндө» мыйзамында жана Кыргыз Республикасынын “Акционердик коомдор жөнүндө” мыйзамында көрсөтүлгөн көз карандысыздык критерийлерине жооп берген Директорлор кеңешинин көз карандысыз мүчөлөрү түзүүгө тийиш. 

66. ТСККнын Директорлор кеңеши эң аз дегенде үч мүчөдөн, ал эми Башкармасы эң аз дегенде үч мүчөдөн туруусу зарыл.  

67. Башкарманын төрагасынын жана мүчөлөрүнүн, башкы бухгалтердин, тобокелдик менеджеринин, түзүмдүк бөлүмдөрдүн жетекчилеринин кызмат ордуларына талапкерлер төмөнкү талаптарга жооп берүүгө тийиш:  

1) жогорку билимдүү болууга;  

2) төмөнкүдөй эмгек стажына ээ болууга:  

- ТСККнын Башкармасынын төрагасы – банк жана/же финансы системасында кеминде үч жылдык, анын ичинде жетектөөчү кызматтарда – кеминде эки жылдык; 

- Башкарма мүчөлөрү – банк жана/же финансы системасында жетектөөчү кызматтарда кеминде эки жылдык;  

- башкы бухгалтер- экономика жана финансы чөйрөсүндө жогорку билими жана акыркы 3 (үч) жыл ичинде банк же финансы системасында иш тажрыйбасы болууга;  

- тобокелдик менеджери, түзүмдүк бөлүмдөрдүн жетекчилери – банк жана/же финансы системасында кеминде эки жылдык иш тажрыйбасы болууга;  

3) банктардын жана ТСККлардын ишин жөнгө салган мыйзамдар, тобокелдиктерди тескөө жана корпоративдик башкаруу боюнча билими болууга жана алар бул багыттарда окутуудан өткөндүгү жөнүндө документ менен тастыкталууга тийиш. 

68. Башкы бухгалтер кызматына талапкер ушул Жобонун 67-пунктунда белгиленген талаптарга кошумча Эл аралык бухгалтердик эсепке алуу жана отчеттуулук стандарттары жагында билимин тастыктаган сертификатка ээ болууга тийиш. 

69. Ички аудит кызматынын жетекчиси кызматына талапкер ушул Жобонун  

67-пунктунда белгиленген талаптарга кошумча Эл аралык аудит жана финансылык отчеттуулук стандарттары жагында сертификатка ээ болууга тийиш. 

70. Террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү жагында ички иш-чараларды уюштурууга жооптуу түзүмдүк бөлүмдүн жетекчиси (комплаенс-офицер) ушул Жобонун 67-пунктунун талаптарына кошумча террористтик ишти каржылоого жана кылмыштуу кирешелерди легалдаштырууга (адалдоого) каршы аракеттенүү багытында окуудан өткөндүгү тууралуу сертификатка ээ болууга тийиш.  

71. Ушул Жобонун 63-пунктунда көрсөтүлгөн кызмат адамдары ээлеген кызматынан бошотулган (иштен бошонгон) учурда, ТСКК чечим кабыл алынган күндөн тартып беш жумуш күнү ичинде иштен бошотуу себептерин көрсөтүп, ТСККнын ыйгарым укуктуу башкаруу органынын тиешелүү чечиминин көчүрмөсүн кошо тиркөө менен бул тууралуу Улуттук банкка маалымдоого тийиш. 

72. Талапкер шайланган/дайындалган, ошондой эле кызмат адамдарынын курамы өзгөртүлгөн күндөн кийинки он жумуш күнү ичинде ТСКК жайгашкан жери боюнча төмөнкү документтерди кошо тиркөө менен Улуттук банкка шайлоо/дайындоо жана/же өзгөртүүлөр тууралуу билдирмени сунуштоого милдеттүү:  

1) ТСККнын ыйгарым укуктуу башкаруу органын шайлоо/дайындоо жөнүндө чечими; 

2) милдетин аткаруучуну дайындоо жөнүндө буйрук. 

Директорлор кеңешинин төрагасын жана мүчөлөрүн эске албаганда, ушул жобонун 63-пунктунда белгиленген кызмат адамдар Улуттук банк менен макулдашуу мезгил аралыгы ичинде милдетин аткаруучу катары дайындалат. Улуттук банк талапкер белгиленген талаптарга жооп бере тургандыгы жөнүндө чечим кабыл алгандан кийин ТСКК Улуттук банкка дайындалгандан кийинки он календардык күн ичинде дайындоо жөнүндө буйрукту сунуштайт (ТСККнын мөөрү менен тастыкталган көчүрмөсү); 

3) белгиленген формада анкеталар (7-тиркеме);  

4) жобонун ушул главасына ылайык талап кылынган башка документтер (белгилүү бир областтарда окутуудан өткөндүгүн тастыктаган сертификаттар жана/же башка документтер).  

ТСКнын Директорлор кеңешинин жана Башкармасынын төрагасы, башкы бухгалтери кызмат орундарына талапкерлер банк же финансы чөйрөсүндө иштеген же иштеп жаткан адамдардан кеминде 2 (эки) сунуштама кошумча тапшырууга тийиш. Мында төмөнкү адамдардын сунуштамасы кабыл алынбайт: 

а) Улуттук банктын кызматкерлеринин; 

б) кайсы болбосун туугандарынын; 

в) талапкерди макулдашуу жөнүндө өтүнүч менен кайрылган ТСККнын жетекчилеринин жана кызматкерлеринин; 

г) өтүнүч менен кайрылган ТСККнын аффилирленген жактарынын кызмат адамдарынын. 

Сунуштама берген адамдын кол тамгасынын аныктыгы анын иштеген жери же нотариалдык жактан күбөлөндүрүлүүгө тийиш.  

73. Эгерде сунушталган маалымат чечим кабыл алуу үчүн жетишсиз болсо, Улуттук банк зарылчылыкка жараша ТСККдан, талапкерден же үчүнчү жактардан кошумча маалыматтарды (документтерди) талап кыла алат. 

74. Документтер кароого сунушталган күндөн кийинки отуз жумуш күнү ичинде Улуттук банк тарабынан каралат.  

75. Улуттук банктын талапкерди макулдашууда ага макулдук берүү/андан баш тартуу жөнүндө билдирүүсү ТСККга тиешелүү чечим кабыл алынган күндөн кийинки үч жумуш күнү ичинде жөнөтүлөт.  

ТСККнын Директорлор кеңешинин төрагасынын жана мүчөлөрүнүн, Башкарманын төрагасынын жана мүчөлөрүнүн, башкы бухгалтеринин кызмат орундарына талапкерлерди макулдашууда макулдук берүү/ баш тартуу жөнүндө чечим ТСККнын ишин көзөмөлдөө жана лицензиялоо тескөөгө алган, Улуттук банктын төрагасынын орун басары/ Башкарманын мүчөсү тарабынан кабыл алынат.  

ТСККнын тобокелдик менеджеринин жана түзүмдүк бөлүмдөрүнүн жетекчилеринин кызмат орундарына талапкерлерди макулдашууда макулдук берүү/ баш тартуу жөнүндө чечим Улуттук банктын ТСККны лицензиялоо ишине жооптуу түзүмдүк бөлүмү, областтык башкармалыктарда жана Баткен областындагы өкүлчүлүгүндө – областтык башкармалыктардын начальниктери жана Улуттук банктын Баткен областындагы өкүлчүлүгүнүн директору тарабынан кабыл алынат.  

76. Талапкерлерди макулдашууда Улуттук банктын тышкы көзөмөлдөө жана инспектордук текшерүүлөрдүн, ошондой эле кайсы болбосун мамлекеттик орган тарабынан талапкерлерге карата жүргүзүлгөн текшерүүлөрдүн жүрүшүндө алынган маалыматтар эске алынышы мүмкүн.  

77. Улуттук банк ушул Жобонун 63-пунктунда көрсөтүлгөн кызмат орундарына талапкерлерди төмөнкү учурларда макулдашуудан баш тарта алат:  

1) банктык мыйзамдарга ылайык, талапкер кынтыксыз ишкер абройго ээ эмес же андан ажыраган катары эсептелсе; 

2) соттун чечими менен талапкерлерге карата финансы-кредит системасында иштөөгө тыюу салган айыптоо өкүмү чыгарылса;  

3) талапкерлерге карата экономика чөйрөсүндө кылмыш ишине жол бергендиги жана/же кызматтык кылмыш иши үчүн айыптоо өкүмү чыгарылса; 

4) эгерде талапкерлер мурда иши Улуттук банк тарабынан лицензияланган (жөнгө салынган) банктын жана/же финансы-кредит уюмунун кызмат адамы болсо жана алардын натыйжасында банктан жана/же финансы-кредит уюмунан лицензия (күбөлүк) кайтарылып алынган аракеттерге (аракеттенбей коюуларга) катыштыгы бар деп тааныган Улуттук банктын Көзөмөл боюнча комитетинин чечими, Улуттук банктын жазма буйруулары же башка актылары болсо;  

5) Улуттук банктын (Улуттук банктын Көзөмөл боюнча комитетинин чечими, жазма буйруусу, текшерүү боюнча отчеттор ж.б.) талапкерлерди төмөнкүлөргө катыштыгы бар деп тааныган корутундусу, чечими же башка актылары болсо:   

- анын натыйжасында банкта убактылуу администрация режими киргизилген аракеттерге (аракеттенбей коюуларга) катыштыгы бар катары таанылса;   

- алгылыксыз жана/же кооптуу банктык тажрыйба катары классификацияланган аракеттерге катыштыгы бар катары таанылса;   

- Кыргыз Республикасынын мыйзам талаптарын бузууга жол берсе; 

6) талапкерлер «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы, банктар жана банк иштери жөнүндө» мыйзамдын жана ушул Жобонун талаптарына ылайык келбесе.  

78. Төмөнкү фактылар орун алган шартта, талапкер ТСККда ушул жобонун  

63-пунктунда көрсөтүлгөн кызмат орундарын ээлөөгө укугу жок: 

- ушул жобонун 77-пунктунун 3-пунктчасында – соттолгондугу жокко чыгарылган же соттолгондугу жоюлган күндөн тартып жети жыл бою; 

- ушул жобонун 77-пунктунун 4-пунктчасында – бузууга жол берүү фактысы аныкталгандыгы жөнүндө чечим кабыл алынган күндөн тартып беш жыл бою; 

- ушул жобонун 77-пунктунун 5-пунктчасындагы экинчи же/жана үчүнчү абзацтарында  тиешелүү чечим өз күчүнө киргенден тартып беш жыл бою;  

- ушул жобонун 77-пунктунун 5-пунктчасынын төртүнчү абзацында – бузууга жол берүү фактысы боюнча чечим кабыл алынгандан күндөн тартып бир жыл бою. 

79. Кылмыш иши боюнча шектүү/айыпталуучу катары таанылган учурда талапкерлерди макулдашуу, Улуттук банк бул тууралуу маалымат алган учурдан баштап, убактылуу токтотулат.  Бул тууралуу билдирүү талапкерди Улуттук банктын талаптарына жооп берүүсүнө макулдашуу жол-жобосу токтотулган күндөн тартып үч жумуш күнү ичинде ТСККга жөнөтүлөт. 

80. Талапкердин жана/же ТСККнын анык эмес маалымат бергендигинин же атайылап маалыматты бурмалагандыгынын фактысы аныкталган шартта, Улуттук банк талапкерлерди макулдашуудан баш тартууга же ал макулдашылган учурда ээлеген кызматынан бошотууну талап кылууга укуктуу.  

81. Ушул Жобонун 63-пунктунда көрсөтүлгөн кызмат адамдар анкетадагы маалыматтар өзгөргөн учурда, өзгөртүүлөр киргизилгенден кийинки он жумуш күнү ичинде жаңы анкетаны тиркөө менен бул тууралуу Улуттук банкка кат жүзүндө билдирүүгө милдеттүү.  

82. Талапкер Улуттук банктын талаптарына жооп берээри тууралуу чечим кабыл алынгандан кийин да ушул Жобонун 77-пунктунда көрсөтүлгөн негиздер аныкталган учурда Улуттук банк кызмат адамдарды кызматынан четтетүүнү талап кылууга укуктуу. 

9-глава. Уставга сунушталган өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду макулдашуу 

83. Уставга сунушталган өзгөртүүлөрдү жана/же толуктоолорду Улуттук банк менен макулдашуу үчүн ТСКК жайгашкан жери боюнча Улуттук банкка төмөнкү документтерди сунуштайт:  

1) уставга өзгөртүүлөрдү жана/же толуктоолорду киргизүү жөнүндө өтүнүч;  

2) уставга өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү жөнүндө акционердин чечими (бир акционер болсо) же акционерлердин жалпы жыйынынын отурумунан толтурулган протокол жана мындай чечимдин же протоколдун көчүрмөсү;  

3) устав жана уставдын талапка ылайык күбөлөндүрүлгөн көчүрмөсү.  

84. Улуттук банк ушул Жобонун талаптарына ылайык сунушталган документтерди 30 календардык күн ичинде карап чыгат. Документтер ушул Жобонун талаптарына жооп берип, баш тартууга негиз жок болгон учурда Улуттук банк ТСККнын ушул Жобонун  

83-пунктунун 2 жана 3-пунктчаларында көрсөтүлгөн документтеринин түп нускаларын кошо тиркөө менен ТСККны мамлекеттик кайра каттоодон өткөртүүгө макулдугун берет. 

85. Мамлекеттик кайра каттоодон өткөн күндөн тартып он календардык күн ичинде ТСКК Улуттук банкка төмөнкү документтерди берүүгө тийиш: 

1) ТСККнын мөөрү менен күбөлүндүрүлгөн, мамлекеттик кайра каттоодон өткөндүгү жөнүндө күбөлүгүнүн көчүрмөсүн;  

2) ТСККнын мөөрү менен күбөлүндүрүлгөн, мамлекеттик каттоодон өткөндүгү жөнүндө белги коюлган уставынын көчүрмөсүн. 

Улуттук банк мамлекеттик кайра каттоо тууралуу маалыматты реестрге киргизет.  

86. Уставдык капиталдын өлчөмүн өзгөртүү:   

1) ТСККнын уставында белгиленген уставдык капиталдын өлчөмүн көбөйтүү акционерлер тарабынан уставдык капитал толук төлөнгөндөн кийин жүргүзүлөт. ТСККнын уставдык капиталын көбөйтүү чечими ТСККнын уставына буга чейинки уставдык капитал өлчөмү өзгөргөндүгү катталгандан кийин жана акциялар чыгарылган катары таанылгандан кийин гана кабыл алынат; 

2) эгерде ТСККнын уставына уставдык капитал өлчөмү боюнча өзгөртүүлөр киргизилсе, ТСКК ушул Жобонун 84-пунктунун талаптарына кошумча төмөнкү документтерди берет: 

а) акционердин уставдык капитал өлчөмүн өзгөртүү жөнүндө чечими (бир акционер болсо) же акционерлердин жалпы жыйынынын отурумунан толтурулган протокол жана мындай чечимдин же протоколдун (ТСККнын мөөрү менен күбөлөндүрүлгөн) көчүрмөсү; 

б) уставдык капиталда үлүшү беш жана андан ашык пайызды түзгөн акционерлердин анкеталарын (5-тиркеме, эгерде көрсөтүлгөн маалымат мурда сунушталбаса) кошо тиркөө менен акционерлер тууралуу маалыматты көрсөтүү менен (4-тиркеме) акционерлердин тизмеси; 

в) акциялардын чыгарылышын мурда каттоодон өткөндүгүн тастыктаган каттын көчүрмөсү (ТСККнын мөөрү менен тастыкталган) жана акцияларды чыгаруунун жыйынтыктары тууралуу маалымкат; 

г) уставдык капиталдын өлчөмү көбөйтүлгөн учурда: 

- жарыяланган акциялардын категориялары, класстары, саны, номиналдык наркы, ошондой эле алар акционерге ыйгаруучу укуктар жөнүндөгү маалыматтар берилет; 

- өтүнүч берилген күнү Кыргыз Республикасынын коммерциялык банкындагы эсепке уставдык капиталды көбөйтүү үчүн акча каражаттардын толук салынгандыгын тастыктаган документ (банктагы топтолмо эсептин көчүрмөсү); 

- эгерде капитал акционерлер тарабынан салынган кошумча капиталдын эсебинен же бөлүштүрүлбөгөн пайданын эсебинен көбөйтүлсө – акционердин тиешелүү чечими (бир акционер болсо) же акционерлердин жалпы жыйынынын отурумунда толтурулган протокол (ТСККнын мөөрү менен тастыкталган көчүрмөсү) берилет; 

- акча каражаттарынын келип чыгуу булактарын аныктоого мүмкүндүк берген маалыматтар (уставдык капитал бөлүштүрүлбөгөн пайданын эсебинен көбөйтүлгөн учурларды эске албаганда); 

3) ТСККнын уставдык капиталынын өлчөмүн көбөйтүү макулдашылган шартта, Улуттук банк жаңыдан түзүлгөн ТСКК үчүн каралган тартипте маалыматтарды талап кыла алат, ошондой эле ТСККнын акционерлеринин финансылык абалы жана алар жүргүзгөн операциялар боюнча маалыматтарды, акционерлердин уюштуруу документтерин берүүсү жана алардын финансылык жана башка отчеттору жөнүндөгү кошумча маалыматтарды да талап кыла алат. 

87. ТСКК Улуттук банкка баалуу кагаздар жөнүндө мыйзамдарга ылайык ТСККнын акцияларды чыгаруу жыйынтыктарын акыркы каттоо жөнүндө чыгарылган акцияларды таануу жана баалуу кагаздардын чыгарылышынын жыйынтыгы катталган күндөн тартып отуз календардык күн ичинде билдирүүгө милдеттүү.  

Билдирүүгө төмөнкүлөр кошумча сунушталууга тийиш:  

- баалуу кагаздар рыногун жөнгө салуу боюнча ыйгарым укуктуу мамлекеттик орган тарабынан акцияларды чыгаруу жыйынтыктарынын катталгандыгын тастыктаган документ;  

- акционерлердин реестр жүргүзүүчүлөрдүн кол тамгасы коюлган, ишке ашырылган өзгөртүүлөр жөнүндө реестринен көчүрмө же акционерлердин жаңы реестри.  

88. ТСККнын аталышынын өзгөрүшү:  

1) ТСККнын аталышын өзгөртүү Улуттук банкка алдын ала макулдашылууга тийиш. ТСККнын аталышы өзгөргөн учурда анын лицензиясы алмаштырылуусу (кайра таризделүүгө) зарыл.  

Жаңы аталышын макулдашуу үчүн Улуттук банкка төмөнкүлөр берилүүсү зарыл:  

- толук жана кыскартылган түрдө болжолдуу аталышын камтыган ТСККнын аталышын өзгөртүү тууралуу өтүнүч кат;  

- юридикалык жактарды каттоону жүзөгө ашырган ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын ошол аталыштын Юридикалык жактардын бирдиктүү мамлекеттик реестринде жоктугун ырастоосу, ошондой эле фирмалык аталыштарды коргоо жагында мамлекеттик жөнгө салууну жүзөгө ашырган ыйгарым укуктуу мамлекеттик органдын фирмалык аталыштардын мамлекеттик реестринде мындай аталыштын жоктугун ырастоосу.  

Улуттук банк отуз календардык күн ичинде чечим кабыл алып, ТСККнын болжолдонуп жаткан жаңы аталышын макулдашуунун жыйынтыгы тууралуу жоопту ТСККга жөнөтөт.  

2) ТСККнын жаңы аталышы Улуттук банкка макулдашылган учурда, ТСККнын акционерлери акционерлердин жалпы жыйынында анын аталышын өзгөртүү жана ТСККнын уставына тиешелүү өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө чечим кабыл алат.  

3) Акционерлердин жалпы жыйынында чечим кабыл алынгандан кийинки он календардык күн ичинде ТСКК жайгашкан жери боюнча Улуттук банкка төмөнкү документтерди берет:  

- ТСККнын аталышы өзгөргөндүгүнө байланыштуу уставга сунушталган өзгөртүүлөрдү кароо жөнүндө ТСККнын жетекчисинин колу коюлган өтүнүчтү;  

- акционердин ТСККнын аталышынын өзгөртүлүшүнө байланыштуу уставга өзгөртүүлөрдү киргизүү жөнүндө чечими (бир акционер болгон шартта) же акционерлердин жалпы жыйынынын отурумунан протокол жана мындай чечимдин же протоколдун (ТСККнын мөөрү менен тастыкталган) көчүрмөсү;  

- уставдын жаңы редакциясы жана анын көчүрмөсү (ТСККнын мөөрү менен тастыкталган).  

Улуттук банк он беш календардык күн ичинде сунушталган уюштуруу документтеринин түп нускаларын кошо тиркөө менен ТСККга анын аталышынын өзгөргөндүгүнө байланыштуу мамлекеттик кайра каттоодон өтүүсүнө макулдугун берет.  

4) ТСКК мамлекеттик кайра каттоодон өткөндөн кийинки он жумуш күнү ичинде жайгашкан жери боюнча Улуттук банкка төмөнкү документтерди берет:  

- жаңы аталышы менен лицензия берүүгө өтүнүч кат;  

- ТСККнын мамлекеттик кайра каттоодон өткөндүгү жөнүндө күбөлүктүн ТСККнын мөөрү менен күбөлөндүрүлгөн көчүрмөсү;  

- каттоодон өткөндүгү жөнүндө белги коюлган уставдын ТСККнын мөөрү менен тастыкталган көчүрмөсү;  

- Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында белгиленген өлчөмдө лицензия берүү үчүн мамлекеттик алымдын салынгандыгын тастыктаган документ.  

5) ТСККнын аталышынын өзгөртүлүшүнө байланыштуу лицензияны алмаштыргандан кийинки үч жумуш күнү ичинде жалпыга маалымдоо каражаттары аркылуу ТСККнын жаңы аталышын көрсөтүү менен аталыштын өзгөргөндүгү тууралуу тиешелүү маалыматты жарыялоого тийиш.  

6) Аталышы өзгөртүлгөн ТСККнын мурдагы аталышы көрсөтүлгөн лицензия Улуттук банкка тапшырылууга тийиш. Улуттук банк лицензия эски аталышы көрсөтүлгөн лицензиянын ордуна берилгендиги тууралуу түшүндүрмө жазууларды чагылдыруу менен ТСККнын лицензиясын алмаштырууну жүзөгө ашырат. Улуттук банк реестрге лицензиянын алмашылгандыгы жөнүндө тиешелүү жазууларды киргизет.  

89. ТСККнын бир калктуу пункттун ичинде жайгашкан жеринин өзгөрүшү лицензиялардын алмаштырылышына алып келбейт. Уставга өзгөртүүлөрдү жана/же толуктоолорду киргизүүгө алып келген жайгашкан жеринин өзгөрүшү ушул Жобонун  

83-85-пункттарына ылайык макулдашылат.  

ТСККнын жайгашкан жерин өзгөртүү мамлекеттик кайра каттоодон өткөртүүнү талап кылбаган учурда, ТСКК өзгөртүлгөн учурдан тартып он жумуш күнү ичинде Улуттук банкка төмөнкү документтерди берет:  

- байланыш телефон номерлерин жана электрондук почта дарегин көрсөтүү менен жайгашкан жеринин, анын ичинде айкын дарегинин өзгөргөндүгү тууралуу билдирмени;  

- ижара келишиминин же ТСККнын тиешелүү жайга менчик укугун тастыктаган документтин көчүрмөсүн.  

Жобонун ушул пунктунда көрсөтүлгөн документтерди алгандан кийин Улуттук банк ТСККнын жайгашкан жеринин өзгөргөндүгү тууралуу жазууларды реестрге чагылдырат.  

Жайгашкан жерин айкын өзгөрткөндөн кийинки эки жумуш күнү ичинде ТСКК жалпыга маалымдоо каражаттарында жайгашкан жеринин (почта дарегинин) өзгөргөндүгү тууралуу жарыялоого тийиш.  

90. ТСККнын уставына сунушталган өзгөртүүлөр жана толуктоолор анын ажырагыс бөлүгү болуп саналат жана ТСКК мыйзамда белгиленген тартипте мамлекеттик кайра каттоодон өткөн күндөн тартып күчүнө кирет.   

ТСККнын уставына сунушталган өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду төмөнкү учурларда Улуттук банкка Макулдашпай коюуга болот:  

1) уставга сунушталган өзгөртүүлөр жана толуктоолор Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына жана ушул Жобого ылайык келбесе;  

2) ТСКК Улуттук банктын уставга сунушталган өзгөртүүлөр жана толуктоолор боюнча сын-пикирлерди четтетүү жагында жазма буйруктарын аткаруудан баш тартса;  

3) Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында каралган башка учурларда.  

10-глава. ТСККны кайра өзгөртүп түзүү жана жоюу 

91. ТСКК анын акционерлеринин чечими же болбосо Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык Улуттук банктын чечими боюнча кайра өзгөртүп түзүлүшү (бириктирүү, кошуу, бөлүү, ажыратуу, өзгөртүп түзүү) мүмкүн. 

92. Улуттук банк Кыргыз Республикасынын мыйзамдарында көрсөтүлгөн негиздерге ылайык ТСККны мажбурлап жоюу боюнча сотко кайрылууга укуктуу. 

93. ТСКК Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жоюлушу мүмкүн. Мында, ТСКК жоюу жөнүндө чечим кабыл алгандан кийинки үч жумуш күнү ичинде өз эрки боюнча лицензиясынын түп нускасын Улуттук банкка тапшырууга жана жоюу жөнүндө чечим кабыл алгандан тартып лицензияда каралган операцияларды жүзөгө ашырууну токтотууга тийиш. 

94. Эгерде ТСКК катышуучулар жана кредиторлор, анын ичинде финансы-кредит уюмдары алдында бардык милдеттенмелерин аткарбаса, өз эрки боюнча жоюу чечиминин кабыл алышына жол берилбейт.  

95. ТСККны жоюу, анын ичинде Улуттук банк тарабынан ТСККнын лицензиясын кайтарып алуу милдеттери анын уюштуруучуларына/акционерлерине же болбосо ТСККнын уставына ылайык жоюуга ыйгарым укук чегерилген башкаруу органына жүктөлөт, мында төлөөгө жөндөмсүздүк (банкроттук) жагдайлары кирбейт, бул учурда ТСКК Кыргыз Республикасынын мыйзамдарына ылайык жоюлат. 

11-глава. Улуттук банктын чечимдерине даттануу менен кайрылуу тартиби 

96. Улуттук банк тарабынан ушул жобонун алкагында кабыл алынган чечимдерге өтүнүч ээлери жана/же аларга карата чечим кабыл алынган же кабыл алынган чечимдер «Кыргыз Республикасынын Улуттук банкы менен коммерциялык банктар, банктык операциялардын айрым түрлөрүн ишке ашырган уюмдар жана алардын уюштуруучулары/акционерлери, юридикалык жактар жана жеке адамдар ортосунда келип чыккан талаш маселелерди сотко чейин жөнгө салуу жөнүндө» жобого ылайык даттанууга укуктуу. 

97. Ушул жобонун алкагында кабыл алынган Улуттук банктын актыларын (Улуттук банк Башкармасынын жана Көзөмөл боюнча комитетинин токтомдорун эске албаганда) Улуттук банктын мөөрү менен тастыктоо талап кылынбайт.