“Жилстройсбербанк Казахстана” АК тажрыйбасын үйрөнүү

20 Ноября 2017

“Мамлекеттик Ипотекалык Компания” ачык акционердик коому  Кыргызстанда ипотекалык насыялоону жана эконом-класстагы турак жайдын курулушун өнүктүрүүгө жаңы түрткү берүүчү контракттык турак жай аманат механизмин ишке киргизүүнү пландоодо.

2017-жылы 14-15-ноябрда  “Мамлекеттик Ипотекалык Компания” ачык акционердик коомунун (“МИК” ААК) өкүлдөрү “Жилстройсбербанк Казахстана” акционердик коомунун контракттык турак жай аманат механизмин ишке ашыруудагы тажрыйбасын үйрөнүү максатында, Казахстандын Алматы шаарына иш-сапары менен барып келишти.

2003-жылы негизделген, “Жилстройсбербанк Казахстана” АК, турак жай курулуш аманат рыногунун жалгыз катышуучусу жана Казахстан Республикасынын мамлекеттик  турак жай курулуш программаларынын оператору болуп эсептелүүсүн белгилейбиз. Контракттык турак жай аманат механизмин иштеп чыгууда  “Жилстройсбербанк Казахстана” АК, согуштан кийинки жылдары Германиянын турак-жай маселелерин чечүүдө өзүнүн эффективдүүлүгүн жана маанилүүлүгүн көрсөткөн, ошондой эле, өнүгүп келе жаткан жана өнүккөн өлкөлөр үчүн ипотекалык системаны өнүктүрүүнүн үлгүсү болуп калган, контракттык турак жай аманат германиялык моделин эске алган.

Жакынкы келечекте “МИК” ААК жана “Жилстройсбербанк Казахстана” АК ортосунда кызматташтык жөнүндө меморандумга кол коюу пландалууда. Иш кагаз Кыргыз Республикасында контракттык турак жай аманат механизмин орнотуу жана өнүктүрүү боюнча биргелешип иш жүргүзүүнү божомолдойт.

“Жилстройсбербанк Казахстана” АК менен өнөктөштүк байланыштарды түзүү, баарынан мурда, калктын узак мөөнөттүү акча-жыйноосу түрүндө, турак жай рыногун каржылоонун ички булактарын мобилизациялоо жана турак жай насыялоонун жеткилигин жогорулатуу боюнча маселелерди чечүүдөгү чоң жана ийгиликтүү тажрыйбанын бар болуусу менен байланышкан.

Контрактык турак жай аманат механизмин ишке киргизүүгө, мамлекеттик стимулдаштыруунун иштөөсүн, шарттарын, маанисин жана формаларын так аныктаган, Казахстан Республикасынын “Турак жай курулуш акча-жыйноолор жөнүндө” Мыйзамы жол ачып берген.

2003-жылдан баштап, банктын активдери  дайыма өсүп келип, 2017-жылга 2 миллиард АКШ долларын түзгөн. Бүгүнкү күндө “Жилстройсбербанк Казахстана” АК  физикалык жактардын узак мөөнөттүү акча салууларынын көлөмү боюнча банктардын арасында 1-орунду ээлейт, 11,1 пайыз калктын экономикалык активдүү бөлүгүнө кызмат көрсөтөт жана учурда турак жай аманат системасынын миллионго жакын катышуучулары бар.

Ушундай жол менен, турак жай фондун өнүктүрүүдөгү Казахстандын тажрыйбасы, кийинки жылы Кыргызстанда контракттык турак жай аманат механизмин ишке ашырууда пайдалуу болуусу мүмкүн. Азыркы мезгилде Кыргыз Республикасынын “МИК” ААК жана Улуттук банкынын эксперттик тобу менен, турак жай аманат насыялык компанияларды (ТЖАНК) жөнгө салуу жана лицензиялоо жөнүндө Жобо долбоору иштелип чыккан.

Анда, калкка “Турак жай аманат насыялык компания” аркылуу биринчи баштапкы төлөмдү чогултууну сунуштоочу жана андан кийин акча-жыйноолор үчүн мамлекеттик сый-акы берүү менен, жеңилдетилген шарттарда ипотекалык насыя алууга укук берүүчү, ипотекалык насыялоонун механизмдери жазылган. Жаңы Программада мамлекеттик колдоо механизмдерин ишке киргизүү жолу менен, калк үчүн жеткиликтүүлүктү жогорулатууга багытталган, иш-чаралардын комплекси берилген.

Акча каражаттарын топтоо жана курулушту өнүктүрүү, турак жайларды (батирлерди) сатып алуу, ошондой эле, турак жай шарттарын жакшыртуу үчүн, Кыргыз Республикасынын жарандарын стимулдаштыруу максатында, 2018-жылдын башынан, “Турак жай аманат насыялык компания” банктык эмес финансы-насыялык адистештирилген уюм түзүлөт.