"Жеке турак жайды куруу" модели

“Жеке турак жайды куруу” модели боюнча каржылоо механизмдеринин шарттары  

1.

Катышуучу (максаттуу топ)

Кыргыз Республикасынын төмөндөгүлөргө ээ жарандары: 1. жеке менчгинидеги жер үлүшү; 2. жеке менчигиндеги жер үлүшүндө курулушу бүтө элек үй

2.

Ипотекалык насыялоонун максаттуу багыты

Жеке турак жайды куруу. Насыя  турак жай курулушуна же бүтө элек үйдүн  курулушун бүткөрүүгө берилет.  Насыя турак жайды курууга жана бүтө элек үйдүн курулушун бүткөрүүгө берилет. Үйдүн курулушун бүткөрүүгө насыя курулуп жаткан турак жай Кыргыз Республикасынын  ошол региондо  белгиленген курулуш  нормалары жана эрежелерине (СНиП) ылайык келгенде гана берилет.

3.

Ипотекалык насыя берүүнүн формасы

 Катышуучунун  өнөктөш банктагы  банк эсебине акча каражаттарын  нак эмес түрдө  чегерүү жолу менен

4.

Ипотекалык насыя берүүнүн  мөөнөттөрү

Катышуучуга  өнөктөш банк тарабынан ипотекалык насыя берүү тууралуу чечими чыккан учурдан тартып 15 күн ичинде

5.

Насыя  валютасы

Кыргыз сому

6.

Насыянын суммасы

3 000 000 (үч миллион) сом

7.

Насыянын мөөнөтү

Насыя 15 жылдан ашпаган мөөнөткө берилет

8.

Ипотекалык  насыянын суммасын аныктоо критерийлери

 Улуттук банктын ченемдик -укуктук актыларынын жана   өнөктөш банктардын ички ченемдик документтеринин талаптарына ылайык  

9.

Комиссия төлөмүнүн түрлөрү жана өлчөмү

Ипотекалык насыялоо, ошондой эле   башка  кошумча  жыйымдар үчүн  кайсы болбосун комиссиялык төлөмдөрдүн  жоктугу

10.

Катышуучунун чыгашалары

Ипотекалык насыя алуу үчүн  күрөө келишимин  ырастоого жана каттоого, ошондой эле  турак жайды камсыздандырууга  чыгашалар. Насыя маалымат бюросуна чыгашалар.

11.

Турак жайды камсыздандыруу

Турак жай Кыргыз Республикасынын  мыйзамдарына ылайык ипотекалык насыянын негизги суммасынын калдыгына  милдеттүү түрдө жыл сайын камсыздандыруусу зарыл.

12.

Насыя линиясын  жана ипотекалык  насыяны төлөө тартиби

Курулуш учурунда Катышуучу берилген суммага кошуп эсептелинген пайызды гана төгөт, мында негизги сумма төлөнбөйт. Ипотекалык  насыяны жана пайыздарды төлөө кол коюлган насыя келишимине ылайык ай сайын жүргүзүлөт.

13.

Ипотекалык насыяны мөөнөтүнөн мурда толук же  толук эмес төлөөнүн шарттары

Ипотекалык насыяны мөөнөтүнөн мурда толук же толук эмес төлөөдө  комиссиялык төлөм кармалбайт.

14.

Ипотекалык насыялоону  реструктуризациялоонун шарттары

Өнөктөш банктын  ички талаптарына ылайык жол-жоболор.  Ипотекалык насыянын предметин алмаштырууга уруксат берилбейт. Ипотекалык насыялоону  реструктуризациялоо үчүн комиссия төлөмү кармалбайт.  

15

Ипотеканын алгачкы  төлөмдөрү жана пайыздык чендери

Алгачы төлөм – курулуштун сметалык наркынын суммасынан 20%. Алгачкы төлөмдүн эсебине карыз алуучунун  курулушту долбоорлоо, ага смета түзүү боюнча чыгашалары кабыл алынышы мүмкүн. Мында чыгашалар милдеттүү түрдө документтер (квитанциялар, чектер ж.б.) менен тастыкталууга тийиш. Курулуш мөөнөтүнө карата  пайыздык чен – курулуш мөөнөтүнө карата насыя линиясын ачуу  жолу менен жылдык 14%. Курулуш иштери бүткөндөн кийин насыя  жылдык 10% дык чен менен узак мөөнөтүү насыя катары эсептелет.

16.

Курулушка насыя берүүнүн  тартиби жана насыя линиясы боюнча  пайыздык чен

Катышуучуга насыя линиясы ачылат, анын чегинде,  курулуштун  белгилүү этаптары бүтүшү боюнча, насыя  этабы менен берилет. Мында  курулуш учурунда  кардар банкка  ушул учурга карата иш жүзүндө берилген суммага  белгиленген чен боюнча пайызды банкка төлөйт.  Насыя белгилүү курулуш иштери бүтүшү менен, насыя линиясына ылайык,  төрт этапта берилет. Ар бир этаптын бүтүшүндө Катышуучу берилген насыялардын максаттуу пайдаланылгандыгын тастыктаган документти  берет.

17.

Ипотекалык насыяны камсыздоо ( күрөө)

1. Курулуш жүрүп жаткан учурда - жер тилкеси/ жер тилкесинде толук бүтпөгөн үй  жана үйдүн бир бөлүгү бүтүп жаткан болушу   (пайдубал, дубал, чатыры ж.б.). 2. Курулуш  толук бүткөндөн кийин -  Катышуучунун  бүткөрүлгөн турак жайынын айлана-тегерегинде турган аянты менен. 3. Кошумча күрөө берилишине жол берилет.  

18.

Кепилдик

Банктын ыктыяры боюнча бир кепил адамдын болушу.

19..

Ипотекалык  насыялоону мониторингдөө

МИК ипотекалык насыялоону максаттуу пайдаланылышын,  күрөө абалын жана өнөктөш банктардын Келишим боюнча  милдеттенмелерди аткаруусун  текшерет.

20.

Күрөө тууралуу келишимди ырастоо үчүн  өнөктөш банкка берилүүчү документтердин тизмеси

Документтердин тизмеси: - турак жайга карата укукту тастыктаган документтер; - турак жайдын техникалык паспорту; - жер тилкесине карата  жеке менчик ээлигине укук тууралуу  мамлекеттик акт; - Кыймылсыз мүлккө  карата укуктардын бирдиктүү  мамлекеттик реестринен   кыймылсыз мүлк бирдигине  карата  чектөөлөрдүн бар же жок экендигин көрсөтүү менен көчүрмө; - Кыймылсыз мүлк боюнча  бирдиктүү маалымат тутумунун (КБМТ) маалыматы боюнча Кыргыз Республикасынын аймагында  акыркы үч жыл ичинде кыймылсыз  мүлккө карата  мурда катталган укуктар тууралуу  маалымкат; -  турак жайдын учурдагы ээсинин (сатуучунун)  паспортунун көчүрмөсү (салыштыруу үчүн түп нускасы); - турак жайды күрөөгө берүүгө аялынын (күйөсүнүн)  нотариалдык тастыкталган  макулдугу.

 

Катышуучуларды тандоо критерийлери

 

Моделге ылайык талаптар

 

Критерийлердин  аталышы

Критерий боюнча талаптар

1.

Жарандыгы

Катышуучу Кыргыз Республикасынын  жараны  болууга тийиш

2.

Катышуучунун курагы

Катышуучунун курагы насыя алуу учуруна карата 21 жаштан жогору жана ипотекалык насыянын акыркы суммасын төлөгөн учурда жашы 65ке чейин болуусу.

3.

Катышуучунун  жеке менчик жер тилкесинин болушу

Жер тилкеси бош турган болушу же анда ар кандай даярдыктар (пайдубал, дубал, чатыры ж.б.) болушу мүмкүн. Жер тилкеси карыздык милдеттенмеге илинчек же соттук териштирүүлөрдүн предмети болбоого тийиш. Жер тилкесине жашай турган үйдү курууга  уруксат берилген документтердин мамлекеттик архитектура органдарынын  жергиликтүү өкүлчүлүктөрүндө милдеттүү түрдө болушу зарыл.

4.

Катышуучунун үй-бүлө мүчөлөрүнүн менчик турак жайларынын жок экендиги

Катышуучу менен бирге жашап жаткан үй-бүлө мүчөлөрүнүн менчик турак жайларынын жок экендиги.

5.

Үй-бүлөнүн төлөөгө жөндөмдүүлүгү

Үй-бүлөнүн чогуу алгандагы кирешеси, насыя берип жаткан коммерциялык банктын  талаптарына ылайык, насыя боюнча  ай сайын төлөмдү  жабууга жете тургандай болууга тийиш.

6.

Турак жайдын долбоору

Долбоор мамлекеттик архитектура органдарынын  тиешелүү жергиликтүү өкүлчүлүктөрүндө белгиленген тартипте  макулдашылган жана бекитилген болууга тийиш. Катышуучу үйдүн мамлекеттик архитектура органдарынын жергиликтүү өкүлчүлүктөрүндө макулдашылган  жалпы (типтүү) же жекече долбоорун сметасы менен берүүгө тийиш.

7.

Долбоорго ылайык турак жай курулушуна  карата смета

Смета курулуштун ар бир этабындагы  бардык иштердин жана материалдардын  наркы тууралуу  кеңири маалыматтарды камтып турууга тийиш.  

8.

Курулуштун аякташы боюнча документациялар

Курулуш иштери аяктагандан кийин, Катышуучу даяр турак жайга тиешелүү документтерди өз алдынча ырастайт, ошону менен катар эле, бул тууралуу  жеке курулуштарды көзөмөлдөө боюнча  жергиликтүү аймактык  органга маалымдайт, Кадастр жана кыймылсыз мүлккө укуктарды каттоо департаментинин жергиликтүү аймактык өкүлчүлүгүндө каттатат.

  • Турак жай курулушуна карата  жалпы талаптар - Турак жай курулушуна  карата  СНиП талаптарына ылайык
  • Турак жай курулушунун 1 чарчы метри үчүн чек коюлган наркы - Турак жай крулушунун наркы курулуш иштерин жана курулуш материалдарынын чыгымдарын эске алуу менен 60 000 сомдон ашпоого тийиш.
  • Курулуучу үйдүн  чек коюлган аянты 150 чарчы метрден көп эмес.

 

Насыяларды берүүнүн этаптары

   

Курулуштун этаптары

Курулуш этаптарынын жазылып көрсөтүлүшү

1

Пайдубалды  куюу  

Биринчи транш – пайдубалды  куюу үчүн  насыя берүү. Иштин узактыгы графикке ылайык. Иш аяктагандан кийин, курулуш ордунда  банктын кызматкерлери тарабынан  катышуучунун көз алдында  биринчи этаптын  аякташы боюнча   документтер ырасталат.

2

Дубал тургузуу (көтөрүү)  

Экинчи транш -  турак жайдын дубалын  көтөрүү үчүн насыя  (займ) берүү.  Иштин узактыгы  графикке жараша. Бул этапта  турак жайдын тышкы жана ички дубалдарынын бардыгы курулуп калууга тийиш. Иш аяктагандан кийин, курулуш ордунда  банктын кызматкерлери тарабынан  Катышуучунун көз алдында  экинчи этаптын  аякташы боюнча   документтер ырасталат.

3

Имараттын чатырын жаап, тактайын кагуу.  

Үчүнчү транш - Имараттын чатырын жаап, тактайын кагууга насыя берилет.  Графикке ылайык кардар имараттын чатырын жаап, тактайын кагат. Иш аяктагандан кийин, курулуш ордунда,  банктын кызматкерлери тарабынан  катышуучунун көз алдында  үчүнчү этаптын  аякташы боюнча   документтер ырасталат.  

4

  Жасалгалоо (актоо, сырдоо, ж.б.) иштери, үйдүн курулушунун аякташы  

Төртүнчү транш -  жасалгалоо (актоо, сырдоо, ж.б.) иштерин аяктоо үчүн насыя берилет.  Графикке ылайык Катышуучу жасалгалоо (актоо, сырдоо, ж.б.) иштерин аткарат, анын ичинде  терезе, каалгаларды орнотуп, сантехника, жылуулук жана башка  акыркы иштерди  жасайт. Үйдүн абалы  100% даярдыкта (“ачкычы даяр”), б.а. үй жашай тургандай болуп, бардык коммуникациялар иштөөгө тийиш. Иш аяктагандан кийин үйдүн бүткөндүгүн документалдуу тастыктоо үчүн банктын кызматкерлери чыкырылат.  Бардык этаптар аяктагандан кийин даяр турак жай банктын уруксаты менен Катышуучуга таризделет,  бүткөн үй боюнча күрөө келишимине карата   кошумча келишим,  насыя линиясына ылайык насыя келишимине  кошумча келишим  түзүлүп, ага ылайык ипотекалык насыя боюнча  пайыздык чен 10%, төлөө мөөнөтү 15 жылга бекитилет.  

  Программага катышуу үчүн насыя линиясы ачылат.  Банк тарабынан белгиленген мөөнөт ичинде, карыз алуучу менен макулдашуу боюнча,  белгиленген графикке ылайык,  катышуучуга  курулуштун  этаптарын жүзөгө ашыруу үчүн  насыя берилет. Алардын ар бирин баштаар алдында  долбоордук-сметалык  документацияларга ылайык курулуштун белгилүү  стадияларынан өтүү үчүн Катышуучуга насыя линиясын  ачуу алдында макулдашылган сумма берилет. Мында Программанын катышуучусу  курулуш мөөнөтүнүн ичинде насыянын ушул мөөнөткө карата иш жүзүндө алынган  насыя боюнча кошуп эсептелген пайызды гана төлөйт.  Курулуш  мөөнөтүнүн ичинде пайыздык чен 14%.

   Насыя линиясын ачуу үчүн Катышуучу   банкка  даяр иштелип чыккан долбоорду же  жалпы (типтүү) турак жайдын  райондук архитектура  тарабынан бекитилген долбоорун,  турак жай курулуштун ар бир этабына карата  долбоордун  наркын бөлүп көрсөтүү менен кеңири сметаны берет. Берилген маалыматтардын негизинде насыя берүүчү банк курулуштун ар бир этабына карата  насыя линиясы боюнча төлөө өлчөмүн аныктайт. Күрөө келишими түзүлөт (№2-тиркеме),  ага ылайык (жүргүзүлүп жаткан болсо, ал менен чогуу) жер тилкеси күрөө боло алат.  Курулуштун ар бир этабынын бүтүшү боюнча  тараптар ортосунда тиешелүү Акт түзүлөт (4-тиркеме),   ал иштин аяктаганын жана  курулуш ченемдерине ылайык келе тургандыгын тастыктайт. Күрөө келишимине курулуш наркынын өсүшү тууралуу кошумча келишим түзүлөт (№3-тиркеме).   Акт автордук же техникалык көзөмөл жүргүзүүгө компетенттүү орган же сертификаты бар адис тарабынан  тастыкталууга тийиш.  Бардык этаптар аяктаган соң даяр турак жай  банктын  уруксаты менен  Катышуучуга таризделет,  бүткөн  үй  боюнча күрөө келишимине карата  кошумча келишим түзүлөт

                                                                Программанын катышуучулары үчүн эскертме

 

 

 

“Жеке турак жайды куруу” модели жөнүндө презентация